De geschiedenis
Camarón en de geschiedenis van het tablao
Hoe een Madrileense taverne in 1960 een tablao werd, waarom flamenco van cafés naar podia verhuisde, en wat de bronnen zeggen over de artiesten die er werkten.
Reserveer je flamenco-avond ↗Van taverne tot tablao
De toeristische website van Madrid meldt dat het tablao in 1960 opende, in het pand van La Taberna Gitana, dat dateerde uit 1949. Daarmee staat het aan het begin van het decennium waarin tablao's zich over heel Spanje verspreidden. Wikipedia vermeldt dat tablao's zich in de jaren zestig ontwikkelden, als opvolgers van de cafés cantantes. Een tablao dankt zijn naam aan het Spaanse woord tablado, dat vloerplank betekent, en het woord verwijst ook naar het verhoogde platform waarop een danser optreedt. Veel tablao's serveren ook drankjes, tapas of volledige maaltijden.
Wat eraan voorafging: het café cantante
Het café cantante was de belangrijkste flamencolocatie van de 19e eeuw. Wikipedia zegt dat Silverio Franconetti in 1881 in Sevilla het eerste café voor flamencozangers opende. De concurrentie tussen cafés hielp professionele zangers opkomen en vormde de techniek en het repertoire van de kunst. De soleá bijvoorbeeld beleefde haar gouden eeuw in het laatste kwart van de 19e eeuw, toen het café cantante het belangrijkste podium was. Tablao's namen die rol over in een nieuwe setting, en het podium en de tafels eromheen bleven bestaan.
Camaróns jaren op dit podium
Camarón de la Isla werd geboren op 5 december 1950 in San Fernando, in de provincie Cádiz. Hij ging naar Madrid en werd in 1968 vaste artiest bij Tablao Torres Bermejas, waar hij twaalf jaar bleef. De toeristische website van Madrid zegt ook dat hij twaalf jaar op dit podium optrad. Hij stierf op 2 juli 1992 in Badalona, op 41-jarige leeftijd. Wikipedia schrijft aan zijn samenwerking met Paco de Lucía toe dat flamenco een creatieve impuls kreeg.
De ontmoeting met Paco de Lucía
Camarón ontmoette gitarist Paco de Lucía bij Torres Bermejas, en de twee werkten daarna samen. Wikipedia telt negen albums die samen zijn opgenomen tussen 1969 en 1977, en zegt dat ze uitgebreid toerden. Paco de Lucía, uit Algeciras, opende flamenco voor Braziliaanse, Arabische en jazzinvloeden, en zijn opname van Rodrigo's Concierto de Aranjuez uit 1991 bracht de flamencogitaar in het klassieke-gitaarrepertoire. Het tablao wordt mede herinnerd omdat die ontmoeting in zijn zaal plaatsvond.
Andere namen op het affiche
De toeristische website van Madrid zegt dat Manolo Caracol in februari 1962 debuteerde in de zaak, en noemt José Mercé, La Chunga, El Güito, Fosforito, Mario Maya en Pansequito onder de artiesten die er hebben opgetreden. De site zegt ook dat het tablao bij veel artiesten bekendstaat als de Kathedraal van Flamenco. Beschouw de lijst als de geschiedenis van de zaal, want het cuadro op uw avond is het gezelschap dat de organisator programmeert, en de artiesten wisselen per programma.
Op het scherm
Op dezelfde pagina staat dat de locatie dienst heeft gedaan als filmlocatie voor de film Camarón en voor de televisieserie El tiempo entre costuras. Als je de zaal van een scherm herkent, is dat de reden. Het betekent ook dat de zaal een geschiedenis heeft die verder reikt dan het podium: er zijn verhalen over flamenco verteld én uitgevoerd. De tablao maakt deel uit van hoe Madrid de kunst herinnert, en die herinnering is deel van wat je op de muren ziet.
Een levende traditie
In 2010 voegde UNESCO flamenco toe aan de Representatieve Lijst van het Immaterieel Cultureel Erfgoed van de Mensheid, en stelt dat het wordt doorgegeven via dynastieën, families, sociale groepen en flamencoclubs. Een tablaovoorstelling is een plek waar die traditie bezoekers ontmoet. De organisator vermeldt dat het programma per seizoen wisselt, wat past bij een kunst die is gebouwd op geïmproviseerde variatie binnen een vast ritme, zodat geen twee avonden precies hetzelfde zijn.
Bronnen